Historia Szkoły Podstawowej nr 2
Dawna szkoła ewangelicka przy ul. Bydgoskiej 24
Początek budowy przypadł na rok 1911, niestety ze względu na trudności finansowe związane z wybuchem I wojny światowej, prace przeciągnęły się do 1916 r. Jako architekta odpowiedzialnego za wzniesienie szkoły wskazuje się Otto Mette – nakielskiego przedsiębiorcę budowlanego. Miał swoją firmę na rogu dzisiejszych ulic ks. P. Skargi i Dworcowej, spod jego ręki wyszedł między innymi dworzec kolejki wąskotorowej w Nakle nad Notecią czy dawny zbór staroluterański (dzisiejsza filia biblioteki przy ul. Bartkowskiego).
Gmach szkolny przy ul. Bydgoskiej zaprojektował w stylu pruskiej architektury użytku publicznego, czyli historyzujący ale bez dominanty jednego okresu w historii sztuki. Budynek wzniesiono z czerwonej, nietynkowanej cegły. Pierwotnie był dwukondygnacyjny z użytkowym poddaszem. Założony został na planie prostokąta z niewielkim ryzalitem od strony podwórza szkolnego. Na podwórzu znajdowała się sala gimnastyczna i toalety. Warto zwrócić uwagę na elewację południową – tę od strony ulicy Bydgoskiej. To w niej możemy jeszcze zauważyć wyraźny podział szkoły na dwie części – skrzydło dziewczęce i skrzydło chłopięce, świadczą o takim wyodrębnieniu funkcji podwójna lizena na środku elewacji czy dwa odrębne wejścia. Placówka teoretycznie była koedukacyjna, ale lekcje prowadzone były osobno, tylko na specjalne okazje – apele czy przedstawienia młodzi ludzie spotykali się w jednym pomieszczeniu, a tym była mieszcząca się w ostatniej kondygnacji wspólna aula.
W latach 1920 - 1936 obiekt służył jako siedziba Szkoły Powszechnej dla Dziewcząt. Jednak w 1936 r. zlikwidowano ten typ szkół wprowadzając koedukację. O ile w czasie Powstania Wielkopolskiego 1918/1919 szkoła nie uległa poważnym zniszczeniom to II wojna światowa nieomalże przyniosła kres jej historii. W budynku umieszczono lazaret dla niemieckich żołnierzy. Kiedy w 1945 r. uciekali z Nakła podpalili wnętrza szkoły. Całkowicie zniszczone zostały instalacje, stropy i dach, częściowo uszkodzono ściany i schody.
W 1946 r. podjęto decyzję o odbudowie obiektu. Zlikwidowano pierwotne podziały wewnętrzne i rozbudowano najwyższą kondygnację, na szczęście z poszanowaniem dla pierwotnej koncepcji architektonicznej między innymi kontynuując przebieg lizen i gzymsów, dzięki czemu budynek prezentuje harmonijną całość.
Źródła:
Daria Bręczeska -Kulesza, Architektura szkolna w Nakle od połowy XIX wieku do początku XX wieku [w:] Rozwój przestrzenny i architektoniczny Nakła nad Notecią, red. Robert Tomaszewski, Nakło nad Notecią 1999 r.
Henryk Trybuszewski, Michał Trybuszewski, Nakło i Noteć, Dzieje i losy, Nakło nad Notecią 2020 r.
Anna Sergott, Karta Gminnej Ewidencji Zabytków.
Składamy podziękowanie Pani Annie Sergott
za opracowanie historii budynku Szkoły Podstawowej nr 2
